Akcja Społeczności Open Source i wortalu jakilinux.org

Warszawa, dnia 11 maja 2007

Pan
Paweł Wypych
Podsekretarz Stanu
kancelaria Prezesa Redy Ministrów

Szanowny Panie Ministrze,

Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest przeciwny idei wdrażania wolnego oprogramowania i otwartych standardów w administracji publicznej. Uważamy, że należy dokonać szczegółowej analizy możliwości wykorzystania wolnego oprogramowania w nowo projektowanych systemach przeznaczonych do wykorzystania przez administrację publiczną. W przypadku systemów eksploatowanych możliwości zastosowania wolnego oprogramowania są bardziej ograniczone.

Kompleksowy System Informatyczny ZUS (KSI ZUS) to jeden z największych systemów użytkowych w naszym kraju. Wszelkie decyzje dotyczące budowy, modyfikacji i eksploatacji takiego systemu muszą być dokonywane z dużą rozwagą i po dogłębnych analizach. Jedną z najistotniejszych decyzji był wybór takiej technologii, która została sprawdzona w działaniu przy obsłudze dużych woluminów danych (terabajty) oraz gwarantuje efektywną obsługę bardzo dużej liczby użytkowników (nawet do 40 tys.) Ostateczny kształt infrastruktury techniczno-systemowej (w tym również oprogramowania systemowego) został ustalony w latach 1997-98 w rezultacie prac nad ostatecznym kształtem reformy ubezpieczeń społecznych. Należy dodać, że zasadnicze decyzje w tym zakresie podejmowano jeszcze przez przystąpieniem do realizacji projektu.

Przed rokiem 2000 zarówno stopień rozwoju, a tym bardziej stopień udokumentowanych zastosowań narzędzi należących do kategorii wolnego oprogramowania w projektach o tak dużej skali jak KSI ZUS, był znikomy. Podobnie niewielkie były doświadczenia pracowników ZUS z takimi systemami jak Linux czy FreeBSD. Dlatego w tamtym czasie żaden z uczestników postępowania przetargowego na wykorzystanie systemu KSI ZUS nie zdecydował się na wykorzystanie na szeroką skalę rozwiązań opartych o narzędzia należące do kategorii wolnego oprogramowania.

Aktualnie narzędzia tego typu uzyskały stopień pozwalający na rozważenie wykorzystania ich do budowy systemów informatycznych,w szczególności systemów nowo tworzonych.

Ewentualna zmiana platformy systemowej KSI ZUS niosłaby za sobą konieczność poniesienia kosztów:

• weryfikacji stabilności i wydajności środowiska produkcyjnego KSI ZUS,
• konwersji oprogramowania użytkowego KSI na nową platformę (wszystkie aplikacje interakcyjne ),
• modyfikacji infrastruktury techniczno-systemowej KSI ZUS,
• szkolenia użytkowników oraz służb informatycznych ZUS z wykorzystania nowych platform lub narzędzi,

Ponadto, nakłady poniesione na zakup programów użytkowych i narzędziowych zgodnych z dotychczas wykorzystywaną platformą systemową Microsoft również zostałyby stracone- programów tych nie można byłoby używać na nowej platformie. Przeprowadzenia, zmiany platformy, poza ogromnym kosztem jej przeprowadzenia, musiałoby zając dużo czasu, co stanowiłoby niewątpliwie zagrożenie dla dotrzymania ustawowych terminów wprowadzania modyfikacji i rozszerzeń systemu KSI ZUS, np. wprowadzenie obsługi wypłat zreformowanych świadczeń emerytalno-rentowych.

Na obecnym etapie rozwoju systemu KSI ZUS nie jest uzasadniona zmiana platformy systemowej(w tym również na rozwiązaniach wykorzystujących wolne oprogramowanie) dlatego wiec, w celu utrzymania ciągłości efektywnego działania systemu, konieczne było uaktualnienie licencji dotychczas używanego oprogramowania Microsoft.

W zakresie wykorzystania otwartych standardów w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych podejmowane są działania służące realizacji tej idei. Dla przykładu, w lipcu bieżącego roku ZUS opublikuje używane w programie Płatnik struktury dokumentów elektronicznych, formy danych oraz protokoły komunikacyjne i szyfrujące w celu umożliwienia innym podmiotom opracowanie programów interfejsowych, które będą mogły być wykorzystywane zamiast programu Płatnik. W tym celu udostępnione będzie oprogramowanie testowe pozwalające na weryfikację poprawności dokumentów ubezpieczeniowych nadsyłanych za pomocą innych programów niż Płatnik, np. wykorzystujących narzędzia należące do kategorii wolnego oprogramowania. Zakład również w tym terminie rozpocznie obsługę w komunikacji z płatnikami składek z wykorzystaniem bezpiecznych podpisów elektronicznych (uniwersalnych podpisów udostępnianych powszechnie przez kwalifikowane centra certyfikacji).

Podsumowując, Zakład Ubezpieczeń Społecznych opowiada się za wykorzystaniem wolnego oprogramowania i otwartych standardów w administracji publicznej wszędzie tam, gdzie jest to uzasadnione. W odniesieniu do już istniejących systemów konieczne jest w każdym przypadku przeprowadzenie wnikliwej analizy stanu aktualnego i oszacowanie potencjalnych korzyści i zagrożeń związanych z przejściem na nowe rozwiązania.

Z poważaniem,
Aleksandra Wiktorow